ŚWIADCZENIA RODZINNE 
do góry

* * *

Linki do strony, z której możesz pobrać formularze  wniosków, które należy wypełnić przy ubieganiu się o świadczenia rodzinne. kliknij tu

Świadczenia rodzinne:
- zasiłek rodzinny - kliknij tu
- świadczenia opiekuńcze - kliknij tu
- zaliczka alimentacyjna - kliknij tu
- jak uzyskać zasiłek rodzinny i świadczenia? - kliknij tu
- słowniczek - kliknij tu

do góry

* * *

Trybunał Konstytucyjny oceni system świadczeń rodzinnych promujący samotnych ojców lub matki

Data: 06.05.2005 r.

W najbliższą środę Trybunał Konstytucyjny oceni system świadczeń rodzinnych promujący samotnych ojców lub matki. Jest to system chybiony - uważa rzecznik praw obywatelskich, kwestionując jego zgodność z konstytucją oraz konwencją o prawach dziecka.

Od 1 kwietnia 2004 r. zamiast zlikwidowanego Funduszu Alimentacyjnego wprowadzono dwa dodatki do zasiłku rodzinnego: z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych wskutek upływu okresu jego pobierania. Przysługują one pannie, kawalerowi, osobie pozostającej w sądowej separacji, rozwodnikowi lub rozwódce, wdowcowi czy wdowie, jeżeli nie wychowują oni dziecka wspólnie z jego ojcem lub matką.

do góry

* * *

ŚWIADCZENIA RODZINNE
USTAWA O ŚWIADCZENIACH RODZINNYCH OD 1 MAJA 2004.

1. Kryterium dochodowe - ogólnie

Prawo do świadczeń rodzinnych poza zasiłkiem pielęgnacyjnym zależy od dochodu rodziny uzyskanego w roku poprzedzającym złożenie wniosku.

Prawo do świadczeń rodzinnych na okres od 1 maja 2004 do 31 sierpnia 2005 roku ustala się na podstawie dochodu rodziny w 2002 roku, z możliwością zmiany przy utracie źródła dochodu.

Za podstawę naliczania świadczeń przyjmuje się dochód netto tj. po odliczeniu od uzyskanych dochodów:

W dochodzie rodziny uwzględnia się: Sumuje się dochody wszystkich członków rodziny do dochodu nie wlicza się : Tak obliczony dochód nie może przekroczyć :

2. Rodzaje świadczeń i ich wysokości w okresie od 1 maja 2004 do końca sierpnia 2005 roku.

a) zasiłek rodzinny - przysługuje na dzieci do lat 18 a jeżeli się uczą do ukończenia 21 lat, na dziecko niepełnosprawne jeżeli się uczy do 24 lat, jeżeli ma orzeczony co najmniej umiarkowany stopień niepełnosprawności przed ukończeniem 21 roku życia.

Wysokość zasiłku wynosi :

b) dodatki do zasiłku rodzinnego:
   1) 500 zł jednorazowo z tytułu urodzenia dziecka po 30 kwietnia uprawnione do zasiłku rodzinnego - na każde dziecko
   2) 400 zł miesięcznie przy korzystaniu z urlopu wychowawczego na dziecko na które przysługuje zasiłek rodzinny, do ukończenia 4 lat a jeśli dziecko jest niepełnosprawne do ukończenia 18 lat przez okres:    

3. 400 zł miesięcznie przy samotnym wychowaniu dziecka do lat 7 i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, przysługuje maksymalnie przez 3 lata przy zachowaniu praw da zasiłku rodzinnego.
Nie dostanie go osoba, która nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, ma ustalone prawo do emerytury, renty inwalidzkiej czy socjalnej, lub świadczenia pielęgnacyjnego.

4. 170 zł lub 250 zł miesięcznie na dziecko:
5. 50 lub 70 zł miesięcznie z tytułu edukacji i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego lub częściowe pokrycie wydatków w związku z rehabilitacja lub kształceniem dziecka.
6. 90 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Dodatek jednorazowy, na pokrycie zwiększonych wydatków w związku z rozpoczęciem roku szkolnego roku szkolnego kwota 90 zł przypada na każdego ucznia uprawnionego, do zasiłku rodzinnego. Uczące się w szkole podstawowej, gimnazjum, oraz szkole ponadpodstawowej i ponadgimnazjalnej .

80 zł miesięcznie z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania prze okres 10 m-cy od IX do VI na częściowe pokrycie kosztów zamieszkania dziecka w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły.

40 zł miesięcznie z tytułu konieczności dojazdu dziecka do szkoły znajdującej się w innej miejscowości niż miejscowość zamieszkania.

ŚWIADCZENIA OPIEKUŃCZE.

1. 420 zł miesięcznie - świadczenie pielęgnacyjne osobom rezygnującym z pracy zawodowej w celu zapewnienia opieki niepełnosprawnego dziecka do ukończenia 16 lat lub starszemu o niepełnosprawności z zachowaniem kryterium dochodowego.
2. 142 zł miesięcznie - zasiłek pielęgnacyjny, który przysługuje:

Do kogo po wypłatę świadczenia

Od 1 maja 2004 toku gminy przyznają i wypłacają świadczenie rodzinne osobom:
1. bezrobotnym oraz pobierającym zasiłki lub świadczenia przedemerytalne
2. pobierającym dotychczas zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne wypłacane przez ośrodki pomocy społecznej
3. uprawnionym do dodatków z tytułu:
a) opieki dziecka podczas korzystania z urlopu wychowawczego
b) świadczenia pielęgnacyjnego
c) samotnego wychowania dziecka
d) samotnego wychowania dziecka
e) zatrudnienia lub wykonywania pracy na umowę zlecenie lub agencyjnej u pracodawcy zatrudniającego 31 marca nie więcej niż 4 pracowników
f) zasiłków z ubezpieczenia społecznego, w razie choroby lub macierzyństwa po ustaniu zatrudnienia
g) prawa do renty, renty rodzinnej, emerytury, renty socjalnej ustalonej po 1 maja br
h) posłom i senatorom
i) zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych wypłacanych przez ośrodki pomocy społecznej.

W drugim etapie trwającym od 1 września 2005 roku do 31 sierpnia 2006 roku świadczenia rodzinne będą realizować samorządy gminne wszystkim, oprócz tych, w których osoba uprawniona jest zatrudniona u pracodawcy zatrudniającego 31 lipca 2005 roku co najmniej 20 pracowników od 1 września 2006 roku jedynym realizatorem świadczeń rodzinnych jest gmina.

do góry

* * *

Zasiłek opiekuńczy

W jakich okolicznościach możliwe jest uzyskanie zasiłku opiekuczego?

Jeżeli jest konieczność, aby pracownik opiekował się osobiście członkiem swojej rodziny, ma prawo do uzyskania zwolnienia od pracy na czas sprawowania opieki. Natomiast, aby zrekompensować mu utracone w tym czasie zarobki i zapewnić środki utrzymania jemu i rodzinie, może uzyskać świadczenie z ubezpieczenia chorobowego w postaci zasiłku opiekuńczego.

Jeśli zatem dziecko zachoruje na grypę, to lekarz wypisuje pracującemu rodzicowi zaświadczenie, w którym podaje jak długo rodzic ma się dzieckiem opiekować podczas choroby. Na tej podstawie pracodawca wypłaca za czas niewykonywania pracy zasiłek opiekuńczy.

Zasiłek przysługuje tylko osobie, która pozostaje w stosunku pracy i jest z tego tytułu ubezpieczona na wypadek choroby. Przysługuje przy tym tylko wtedy, jeśli żadna z osób mieszkających wspólnie z uprawnionym osób nie jest w stanie zapewnić należytej opieki dziecku lub innemu domownikowi, który tej opieki wymaga.

Prawo do świadczenia powstaje, jeśli powstanie konieczność opiekowania się dzieckiem lub innym członkiem rodziny, a dodatkowo zaistnieją wskazane okoliczności. I tak, zasiłek opiekuńczy przysługuje w razie sprawowania opieki nad:

Jak długo i w jakiej wysokości przysługuje zasiłek opiekuńczy?

Czas trwania prawa do zasiłku zależy od tego, jak długo opieka nad członkiem rodziny ma być sprawowana. Decyduje o tym lekarz, który wydaje zaświadczenie w przypadku choroby członka rodziny, a w pozostałych przypadkach zależy to od okoliczności. Są jednak pewne granice czasowe, poza którymi zasiłek nie przysługuje. W przypadku opieki nad dzieckiem jest to 60 dni w roku kalendarzowym, natomiast z tytułu sprawowania opieki nad innymi członkami rodziny jest to 14 dni w roku.

Obliczając czas trwania zwolnienia dla sprawowania opieki sumuje się wszystkie dni, na jakie było udzielone zwolnienie w ciągu całego roku. Nie ma przy tym znaczenia, czy zwolnienia dotyczyły opieki nad jednym, czy kilkoma członkami rodziny. Zatem jeżeli pracownik ma troje dzieci i każde z nich będzie wymagało osobistej opieki to i tak zasiłek przyznany z tego tytułu na wszystkie dzieci łącznie nie będzie mógł być wypłacany za więcej niż 60 dni w roku. Jeżeli jednak zasiłek jest należny tylko z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny nie będącym dzieckiem uprawnionego, to nie może przekraczać łącznie 14 dni w roku.

Zasadą jest, że zasiłek nie przysługuje, jeśli są inni domownicy, którzy mogą zapewnić opiekę. Jednak nie ma ona zastosowania w przypadku konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem, które nie ukończyło 2 lat. Wtedy zasiłek przysługuje pracownikowi nawet wtedy, gdyby inni członkowie rodziny mogli się zająć chorym dzieckiem.

Wysokość świadczenia przysługującego w przypadku sprawowania opieki wynosi 80% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego uprawnionego, obliczonego za okres ostatnich 6 miesięcy. Jest wypłacane za każdy dzień sprawowania opieki (także za dni wolne od pracy) w wysokości 1/30 kwoty należnej za cały miesiąc. Obliczenia i wypłaty zasiłku dokonuje pracodawca, a jeśli w zakładzie zatrudnionych jest mniej niż 20 osób - Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wypłata następuje w dniu przyjętym dla wypłaty wynagrodzenia, a prawo żądania wypłaty zasiłku przedawnia się z upływem 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje.

Zasiłek opiekuńczy jest wypłacany po to, aby umożliwić opiekę nad wymagającym tej opieki domownikiem i taki jest też cel zwolnienia od pracy na czas sprawowania opieki. Dlatego uprawnionemu nie przysługuje zasiłek za cały czas trwania zwolnienia, jeśli je wykorzystuje w innym celu niż sprawowanie opieki, np. jeśli w tym czasie wykonuje inną pracę zarobkową. Zarówno pracodawca jak i ZUS mają prawo kontrolować sposób wykorzystywania zwolnienia od pracy w celu sprawowania opieki.

Jakie dokumenty są niezbędne dla wypłaty zasiłku opiekuńczego?

Podstawowym dokumentem stanowiącym podstawę do wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub chorym członkiem rodziny jest zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu ZUS ZLA.

Ubezpieczony występujący o wypłatę zasiłku składa również wniosek o uzyskanie tego zasiłku na druku ZUS Z-15.

Pamiętaj, że:

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 1999 r., Nr 60, poz. 636 ze zmianami).

do góry

* * *

Rozliczenia swoich dochodów na preferencyjnych zasadach

Prawo do rozliczenia swoich dochodów na preferencyjnych zasadach przysługuje tzw. osobom samotnie wychowującym dziecko, czyli jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. W przypadku osób rozwiedzionych decyduje orzeczenie sądowe o sprawowaniu władzy rodzicielskiej.

Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Zawarcie związku małżeńskiego, nawet 31 grudnia, skutkuje utratą prawa do opodatkowania na zasadach preferencyjnych.

Warunkiem skorzystania z ww. preferencyjnych zasad jest wychowywanie wyłącznie:

Osoba samotnie wychowująca dziecko traci jednak prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku, jeżeli choć część jej dochodów jest opodatkowana:


Warunkiem niezbędnym dla skorzystania z preferencyjnych zasad opodatkowania jest złożenie przez osobę samotnie wychowującą dziecko stosownego wniosku w rocznym zeznaniu podatkowym w ustawowym terminie, tzn. do 2 maja 2005r. Złożenie wniosku (zeznania) po terminie wyklucza możliwość preferencyjnego opodatkowania. Możliwe jest jednak dokonywanie korekt zeznania po 2 maja 2005r., pod warunkiem jednak, że pierwotne zeznanie zawierające omawiany wniosek zostało złożone terminowo.


Dlaczego to się opłaca?

Skorzystanie z preferencyjnych zasad opodatkowania opłaca się w każdej sytuacji, gdy osoba samotnie wychowująca dziecko uzyska dochód powodujący obowiązek zapłaty podatku (w 2004 r. ponad 2789,90zł). W takim wypadku możliwe będzie podzielenie dochodu niejako na dwie części, w związku z czym możliwe będzie obniżenie stawki podatku albo skorzystanie z dodatkowej kwoty wolnej od podatku.
Kwota zysku nie zależy w żaden sposób od ilości wychowywanych dzieci.

Na przykład:
Osoba samotnie wychowująca dziecko uzyskała dochód 40'000zł. W takiej sytuacji korzystając z zasad preferencyjnych uzyska dodatkową kwotę wolną od podatku (zysk 530,08 zł), a do tego całość dochodów będzie opodatkowana stawką 19%, co przy zasadach ogólnych nie byłoby możliwe, gdyż powyżej kwoty 37'024 zł dochody opodatkowane są podatkiem 30%. Roczny podatek dochodowy wyniesie w takim wypadku:

Zasady ogólne Zasady preferencyjne
7'397,30 zł 6'539,80

do góry

* * *